banner

TaTuTa Çiftliklerinde Ekolojik Tatil

TaTuTa yani ‘Tarım Turizm Takası Projesi’. 2003 yılında ekolojik tarımı teşvik etmek ve sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla çiftçilerle doğa severleri bir araya getirmeye başlayan projeyle ekolojik tarım yapan çiftçilerin yaşam alanında, doğa severler ve doğada tatil yapmak isteyenler üretiyor, çalışıyor, birbirlerine yardım ediyor. Bu çiftliklerde ekşi maya ekmek yapımından fındık hasadına, saman balyalarıyla ev yapmaktan pestil yapımına, tahta kaşık oymaktan perma kültüre birçok farklı alanda deneyim elde edebiliyorsunuz. Kaz Dağları’nda bir TaTuTa çiftliğinde yaşayan ve Buğday Derneği’nde Buğday TaTuTa ağının koordinasyonundan sorumlu isim olan Ahmet Berkay Atik ile Tatuta’yı ve ekolojik tarımı konuştuk.

Biz ekolojik yaşam ve organik gıda nedir biliyor muyuz? Nedir ekolojik tarım?

Bu konuda bolca kafa karışıklığı var, bu yüzden Buğday Derneği olarak doğru bilgiyi yaygınlaştırmak için elimizden geldiğince çabalıyoruz. Ekolojik yaşamı canlı-cansız hiçbir şeye zarar vermeden, doğanın bütünüyle uyum içinde yaşamak olarak tanımlarsak ekolojik tarımdan da doğa dostu bir tarım anlayışı olarak bahsedebiliriz. Havayı, suyu, toprağı kirleten, bitkileri, böcekleri, hayvanları ve insanları zehirleyen tarım kimyasallarına ekolojik tarımda izin verilmez.

Hiç duymayanlar için Tatuta nedir? Hangi amaçla yola çıktı?

TaTuTa, 2003 yılında ‘’Ekolojik Çiftliklerde Tarım Turizmi ve Gönüllü Bilgi, Tecrübe Takası’’ adıyla başlayan bir projenin kısa ismi. Buğday hareketinin kurucusu Victor Ananias ve onunla yürüyenlerin gerek kırsalda gerek kentlerde attığı tohumların bir meyvesi belki TaTuTa. Yola çıkış amacı ekolojik tarımla geçinen çiftçi ailelerine mali, gönüllü işgücü ve/veya bilgi desteği sağlayarak ekolojik tarımı teşvik etmek ve sürdürülebilirliğini sağlamak.

Siz ne kadar süredir Tatuta oluşumunun içindesiniz?

İlk TaTuTa gönüllülük deneyimim 2010 yılında oldu, 2011’den beri de koordinasyondan sorumluyum.

Tatuta çiftlikleri gönüllü veya konuk olarak ziyaret edilebiliyor

Tatuta’da sistem nasıl işliyor? Çiftliklerinizde ekolojik tarım yapan çiftçilere yardım etmek, onlarla bir işin elinden tutmak ve belki ekolojik tarımı öğrenmek isteyenlerin çiftliklerde konaklayabilmesi, çiftlikleri ziyaret edebilmesi için yapmaları gereken şeyler neler?

Sistem www.tatuta.org üzerinden işliyor. Buğday Derneği üyesiyseniz TaTuTa’ya ücretsiz kayıt oluyorsunuz, dernek üyesi değilseniz veya olmak istemiyorsanız yıllık 60 TL kayıt bedeliyle TaTuTa’ya üye olabilirsiniz. Daha sonra ilginizi çeken çiftliğe yine site üzerinden başvuruyorsunuz. Ev sahibi müsaitse başvurunuzu kabul ediyor, değilse bir başka çiftliğe başvuruyorsunuz. İki tür ziyaret mümkün; “gönüllü” ve “konuk” olarak. Ev sahibine çiftlik işlerinde yardım etmek, onunla beraber ter dökmek, yaşayarak öğrenmek istiyorsanız ‘gönüllü’ oluyorsunuz. Dinlenmek, doğa dostu bir tatil yapmak istiyorsanız ‘konuk’ oluyorsunuz.

Şu an Tatuta’ya bağlı kaç çiftlik var?

Şu an 92 ama yakında birkaç çiftlik daha eklenecek.

Her geçen gün Tatuta üyesi çiftlik sayısı artıyor. Neye göre belirliyorsunuz? Lokasyon mu, üretilen sebze meyve mi? O çiftlikte yapılabilecek iş dağılımına göre mi? Nasıl Tatuta Çiftliği olunuyor?

Ağımıza katılmak isteyen çiftlikler bize başvuruyor. Adaylıklarını değerlendirebilmek için önce e-posta veya telefon yoluyla bazı sorular soruyoruz, daha sonra gidip yerinde ziyaret ediyoruz. Temel kriterimiz, çiftliğin ekolojik yaşama dair en az bir alanda faaliyeti olması. Bu çoğunlukla tarımsal üretimken bazı durumlarda ekolojik mimari, ekolojik yaşam eğitimleri, doğa dostu enerji kullanımı, doğa koruma gibi uygulamalar da öne çıkabiliyor.

Çiftçi ile ziyaretçi veya gönüllüler arasında çift yönlü bir iletişim söz konusu. Diyelim ben bir Tatuta çiftliği seçtim ve gitmek istedim. Nasıl bir deneyim bekliyor beni? Orada neler yapabilirim, neler öğrenebilirim veya karşımdakine ne aktarabilirim?

Sizi bekleyen deneyimi biraz da siz belirliyorsunuz aslında. Öğrenmeye açık, hevesli, meraklı ve çalışkan bir yapınız varsa bir TaTuTa çiftliğinde kısa sürede çok şey öğrenebilirsiniz. Her şeyden önce doğa dostu tarım uygulamalarının ne kadar emek ve sabır gerektirdiğini öğreniyor, tohumdan tabağa olan yolculuğa tanık oluyorsunuz. Çiftlikte yapabilecekleriniz hangi çiftliğe, hangi dönemde gittiğinizle doğrudan ilgili. Ekşi maya ekmek yapımından fındık hasadına, saman balyalarıyla ev yapmaktan pestil yapımına, tahta kaşık oymaktan perma kültüre birçok farklı alanda deneyim elde edebilirsiniz. Siz emeğinizi ortaya koyup işlere yardım etmekten geri kalmadıkça, ev sahibi yaşamını sizinle paylaşmaktan memnuniyet duyacaktır. Tabii sizin de bilgi birikiminiz ve deneyiminiz dahilinde ev sahibine aktarabileceğiniz şeyler olabilir; bir süre beraber vakit geçirdikten sonra bunların neler olacağına birlikte karar verebilirsiniz.

Çiftliklerde neye ihtiyaç olduğu nasıl duyuruluyor?

Hangi çiftlikte hangi dönemde hangi işlerde yardıma ihtiyaç olduğunu öğrenmek için öncelikli kaynak TaTuTa web sitesindeki (www.tatuta.org) çiftlik profil sayfaları. Bunun dışında e-bültenimiz, sosyal medya hesaplarımız, Buğday Derneği web sitesi ve mevsim dönümlerinde üyelerimize gönderdiğimiz Ekolojik Yaşam Rehberi’nde de zaman zaman güncel haberleri paylaşıyoruz.

TaTuTa programıyla WWOOF ağındaki 9 Avrupalı kuruluşla beraber başvurduğunuz “Çiftliklerde Gönüllülük ve Organik Gıda Üretimi Yetişkin Eğitimi (EDVORG)” projesi Avrupa Birliği tarafından onaylandı. Proje ne kadar sürecek? Neler yapılacak?

EDVORG projesi iki yıl sürecek. Buğday Derneği projeyi İngiltere, İtalya, İrlanda, Norveç, Almanya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, İspanya ve Sırbistan’daki WWOOF temsilci kuruluşlarıyla birlikte yürütecek. Proje organik gıda üretimi, girişimcilik, gönüllülük ve kültürel alışveriş için çevrimiçi açık eğitim kaynağı niteliğinde bir rehber oluşturarak farklı Avrupa ülkelerindeki küçük çiftlik işletmelerinde yetişkinlere uygulamalı çalışma ve öğrenme imkanı sunmayı hedefliyor. Bu rehber, çiftliklerde yetişkin gönüllülüğü ve organik gıda üretimi üzerine profesyonel olmayan yetişkinlere yönelik Avrupa’daki ilk ücretsiz eğitim kaynağı olacak.

Ekolojik turizm dünyada nasıl işliyor? TaTuTa modelini benimsemiş olan başka ülkeler var mı?

Dünyada ekolojik turizm farklı şekillerde işliyor. Biz turizmden ziyade işin tarım ve üretim kısmıyla ilgiliyiz. Bu açıdan en yakın durduğumuz hatta içinde olduğumuz oluşum WWOOF. TaTuTa’da iki farklı ziyaret şekli olduğundan bahsetmiştim (konuk olarak ziyaret ve gönüllü olarak ziyaret). Gönüllü olarak ziyaret sistemi WWOOF sisteminin olduğu ülkelerde de aynı Türkiye’deki gibi işliyor; doğa dostu tarım meraklıları çiftliklerde konaklayıp çiftlik işlerine yardımcı olurken hem tecrübe kazanıyor hem de o bölgenin kültürünü deneyimliyor. WWOOF fırsatlarını incelemek için www.wwoof.net sitesini ziyaret edilmesini öneririm.

Eminim şehirdeki hayatından çok da memnun olmayan binlerce kent bezgini var ve belki de şu an bizi okuyorlar. Bir çiftlik kurma, sürdürülebilir yaşam, ekolojik tarım üzerine bir şeyler tasarlıyor ama hayata geçirmek konusunda sıkıntı yaşıyorlarsa, nereden başlayacaklarına ilişkin bir fikirleri yoksa başlangıç noktası ne olmalı?

Bence TaTuTa bu konuda en güzel başlangıç noktası. Şehir hayatını tamamen terk etmeden önce bir TaTuTa çiftliğinde kendinizi denemek iyi bir fikir olabilir.

Şu an Çanakkale Bayramiç’te yaşıyorsunuz. Oradan bakınca bizim şehirde, trafikte, kaos ortamındaki yaşamımız size ne düşündürüyor?

İstanbul’a her gittiğimde kırsalda yaşadığıma bir kez daha şükrediyorum. Aslında bu tamamen hayattan ne beklediğinizle alakalı bir durum; şehrin hareketliliği beni yoruyor ama size ilham veriyor olabilir veya tam tersi, kırsalın dinginliği bana huzur verirken bir başkası için sıkıcı olabilir. Şehirden kırsala taşınmayı düşünenlere naçizane önerim, şehirden kaçarak değil şehir hayatına doymuş olarak kırsala gitsinler. Bunu böyle yapmayanların kırsaldan heveslerini aldıktan sonra şehre geri kaçtığına şahit oldum.
Bir Tatuta çiftliğinde konaklayan ve deneyimlerini bizlerle paylaşan sevili Ahmet Güneş ve Baran Gündüz’e kulak verelim.

Ahmet Güneş

Daha önce ilk kez kuzenimden duyduğum organizasyon sayesinde 2012 yılında Datça’daki üç çiftlikle gönüllülük yaptım. Çiftliklerin ortak noktaları açık görüşlü ve pozitif önyargılı olmaları. Bu sayede karşılıklı güven çerçevesinde bir ilişki kuruluyor, ki bu bence organizasyonla ilgili en temel güzellik. Birbirinden özgün üç tecrübeden de olumlu anılarla ayrıldım ve ne mutlu ki halen iletişim halindeyiz. Somut olarak hatırladığım en enteresan şey ise kendi topladığım zeytinlerden çıkan ilk mahsul yağı eve dönüp sofrada salataya dökmek oldu. Başka ülkelerdeki kardeş organizasyona dahil çiftliklerde de gönüllü çalışma fırsatım olur umarım. Herkese çok tavsiye ederim, teşekkürler!

Baran Gündüz

Tatuta’yı kullanarak sadece Refikler Çiftliği’ni ziyaret edebildim şimdilik. Buğday Derneği ve Ormanevi aracılığıyla geçen yaz 40 gün kadar İsveç’te çok güzel bir perma kültür çiftliğinde çalışma imkanım da olmuştu. Döndüğümde birçok diğer çiftlik/mekanı gönüllü olarak çalışarak ziyaret etmeyi planlıyorum. Mesleği bırakmış bir avukat ve şehri bırakıp doğaya ve üretime karışmak isteyen biri olarak bu ziyaretlerin bilgi, deneyim ve ilham anlamında çok değerli olduğunu söyleyebilirim. Ziyaretlerimde yaşadıklarım/yaşayacaklarım, katılarak bir parçası olacağım veya sıfırdan başlatacağım bir yapının neye benzeyip neye benzemeyeceğini belirleyecektir sanıyorum. Refikler Çiftliği, çok ilham verici, kendine özgü bir yerdi; Fethiye’ye yolunuz düşerse misafirleri olmanızı ayrıca tavsiye ederim.

Etiketler İlgili
Bu haberlerde ilginizi çekebilir..
Yorumlar

Comments are closed.

Menümüz