banner

Eski bir Anadolu Ermenileri geleneği: Gata (Kete)

Paskalya Yortusu’na üç hafta kaldı. Bu da demek oluyor ki Hıristiyan âlemi Büyük Oruç’un tam ortasında. Bu oruçta hiçbir şekilde hayvansal gıda tüketilmez ancak orucun tam ortasında, tam da bugün bir ödül ve Paskalya’ya göz kırpma olarak eski bir Anadolu Ermenileri geleneği yaşatılır, evlerde Gata yani Kete pişirilir.

Bilirsiniz Paskalya’nın olmazsa olmaz hamur işi ‘Paskalya çöreği’dir aslında ama ‘gata’yı da es geçmemek gerek… Anneannemin anlattığına göre Harput’ta her Ermeni evinde, hem oruç ortasında hem de Pasklaya Bayramı’nda mutlaka Gata pişermiş. Canım yayacığımın oldum olası şekerli şeylerle arası olmadığından Paskalya Bayramı’nda âdet yerini bulsun diye çörek pişirirmiş ama, ketenin yeri onun için hep ayrıymış. Şimdi O’nu ve O’ndan anneme ve bana kalan bu tarifi paylaşıp, Paskalya’ya erken bir kutlamayla girme ve anneannemin anısına dumanı üstünde bir keteyi en sevdiklerimizle paylaşma zamanı…

Gata (Kete)
Malzemeler:

  • 1 kg un (iki su bardağı un içini kavurmak için ayrılacak)
  • 2,5 su bardağı sıvı yağ (yarım bardağı ayrılacak)
  • 1,5 su bardağı süt
  • Yarım bardak eritilmiş tereyağı
  • 1 yumurta sarısı
  • 1 tatlı kaşığı tuz
  • 1 tutam şeker
  • 1 paket yaş maya

Ön hazırlık:
Bir paket yaş mayayı küçük bir kabın içinde çatal ve elinizin yardımıyla iyice ezin, üzerine bir tutam şeker ve tuz serpip ılık suyla hafifçe sulandırın ve güzelce çırpın. Üzerini kapayıp kabarması için kenarda bekletin.

Yapılışı:
Kenara ayırdığınız iki bardak undan kalanı derin bir kabın içine alın ve ortasını açın. İki bardak sıvı yağ ile erittiğiniz yarım bardak tereyağını ekleyin ve unla yağı güzelce birleştirin. Şimdi elinize vıcık vıcık yapışan bu hamura bir tatlı kaşığı tuz, ılıtılmış bir buçuk bardak süt ile kenarda beklettiğiniz mayayı ekleyin. İşte şimdi tüm malzemeyi elinizin hamuruyla yoğurma zamanı!

Yoğurma işleminden sonra pürüzsüz, ekmek hamuruna benzer yumuşacık bir hamur elde edeceksiniz. Hamur işi tamamsa, şimdi onu güzelce dinlendirin ve kabarmaya bırakın. Hamurunuzun üzerini ve içinde durduğu kabı güzelce sarıp sarmalayın (ben evdeki eski battaniyeyi kullanıyorum bu iş için) ve evin sıcak bir yerinde hamurunuzu uyumaya bırakın.

İç Malzemenin Hazırlanışı:
Hamur kabarırken siz boş durmuyorsunuz ne yazık ki. Sıra hamurun içine ekleyeceğiniz unlu karışımı hazırlamakta. En başta kenara ayırdığınız iki bardak unu ufak bir tencere ya da tavaya alıp, ocağa koyun, içine yarım su bardağı yağı (tereyağı + sıvı yağ) ve biraz tuz ekleyip, tahta bir kaşıkla unu kavurun. Aman dikkat unun yanmaması gerekiyor, hafifçe rengi dönsün yeter.

Hamurunuz da kabardıysa sıra şekil verme ve pişirme aşamasında:

Hamurdan avuç içiniz kadar büyüklükte bir parça koparıp elinizle biraz inceltin (küçük bir pasta tabağı boyu kadar olsun) içine unlu karışımdan ekleyin ve hamuru ortaya doğru büzerek kapatın. İşte bu kadar.

Yağlı kâğıt serdiğiniz fırın tepsisine ters çevirerek (ortada büzdüğünüz kısım alta gelecek şekilde) yerleştirin. Tüm hamura aynı işlemi uygulayınca, ketelerin üzerine (fazla kabarmaması için) çatalla ya da şekilli bir kalıpla delikler açın (annem bu işlem için yüksüğünü kullanırdı J). En son her bir ketenin üzerine yumurta sarısı sürün ve susam serpip önceden ısıtılmış 180 derece fırında 20-25 dakika üzeri altın rengi alana dek pişirin.

Tavsiye:
Fırından çıkar çıkmaz elinizi yakacak kadar sıcakken bir tanesini mutlaka gümletin derim, yanında bir bardak çayla enfes gider!

Etiketler İlgili
Bu haberlerde ilginizi çekebilir..
Yorumlar

Comments are closed.

Menümüz